تعداد بيماراني كه با شكايت از "پوست حساس"شان به متخصصان پوست مراجعه ميكنند، خيلي زياد است. اغلب آنها از اين شاكياند كه با مصرف هر نوع كِرم آرايشي بهداشتي، پوست صورتشان دچار قرمزي و سوزش ميشود.
نزديك به 40 درصد افراد تصور ميكنند كه پوستشان حساس است. با توجه به همين شيوع بالاست كه كارخانههاي توليد كننده محصولات آرايشي بهداشتي تصميم گرفتهاند گروهي از محصولات خود را ويژه "پوستهاي حساس" نامگذاري كنند و در اين محصولات، تا حد امكان، كمتر از مواد آلرژن (حساسيت زا) كه موجب تحريكپذيري برخي پوستها مي شوند، استفاده كنند.
بيشتر شكايات مطرح شده توسط بيماراني كه پوست حساس دارند، لااقل براي متخصصان پوست، گيجكننده است، زيرا اين شكايتها جزء درماتيتهاي تماسي تحريكي يا آلرژيك نيستند.
شكايتهاي شايعي كه توسط بيماران مطرح ميشود، شامل سوزش، سوزن سوزنشدن، خارش و سفتي پوست به دنبال مصرف برخي مواد روي پوستشان و يا حتي بعد از قرار گرفتن در برخي محيطهاي خاص است.
اين واكنشها كه اغلب روي پوست صورت و به خصوص روي خط خنده رخ ميدهند، طي يك ساعت پس از مصرف دارو يا كِرم خاص ظاهر مي شوند.
شايعترين موادي كه موجب آزردگي پوستهاي حساس مي شوند، عبارتاند از: پروپيلن گليكول، نيزوييك اسيد، هيدروكسي اسيدها و اتانول.
پوست چه كساني حساستر است؟
خانمهايي كه در حوالي سن يائسگي قرار دارند، شايعترين افرادي هستند كه از داشتن پوستي حساس شكايت مي كنند. به نظر ميرسد كه با افزايش سن، شيوع پوست حساس نيز كاهش يابد.
لايه شاخي پوست، سد مهمي است كه از لايههاي دروني پوست در مقابل محيط بيروني محافظت مي كند. افراد مبتلا به پوست حساس ممكن است نقصي در لايه شاخي داشته باشند كه موجب كاهش مقاومت نسبت به مواد محرك بيروني ميشود.
برخي از قسمتهاي پوست از قسمتهاي ديگر حساسترند و يافتن اين مناطق هنگام مصرف برخي داروهاي پوستي مثل اسيدهاي ميوه يا ترتينويين مهم است، چون استعمال اين مواد روي مناطق حساس موجب سوزش و قرمزي خواهد شد كه اغلب توسط بيماران قابل تحمل نيست.
نقاط حساس صورت كدام است؟
چين نازولابيال، يا خط خنده منطقه بسيار حساسي در ناحيه صورت است.
منطقه ديگري كه خيلي حساس است، پوست اطراف چشمهاست. پوست اين منطقه بسيار نازك است و لذا نفوذ مواد محرك در آن افزايش مييابد. همچنين عروق خوني از طريق اين پوست نازك راحتتر مشاهده ميشوند و لذا وقتي التهابي رخ ميدهد، قرمزي در پوست اطراف چشم بسيار بارزتر خواهد بود. به همين دليل بسياري از افراد هنگام استعمال كِرمهاي ضد آفتاب در حوالي چشمهايشان، احساس سوزش ميكنند.
منطقه سوم كه حساسيت بالايي در صورت دارد، كنارههاي بيني است، به خصوص شيارهاي بيني. به نظر ميرسد كه اين مساله به دليل تراكم بالاي غدد سباسه (غدد ترشح كننده چربي در پوست) و اثر مسدودكنندگي چين پوستي كنار بيني باشد.
مناطق حساس پوست را ميتوان قبل از انجام لايهبرداريهاي شيميايي پوست با وازلين پوشاند.
چه بايد كرد؟
اولين قدم در برخورد با بيماران مبتلا به پوست حساس، پيدا كردن علت مشكل آنهاست.
مهم است كه ابتدا بيمار توسط متخصص پوست و مو ويزيت شود و علل بيماري پوستي (مانند روزاسه، درماتيت سبوره و ...) تشخيص داده شده و تحت درمان مناسب قرار گيرد.
گاهي ممكن است بيمار مبتلا به كهير تماسي باشد؛ به عنوان مثال، موادي مانند بنزوئيك اسيد، فرمالدييد، حنا، فنتول، پروپيلن گليكول، سالسيليك اسيد، الكلها و سوربيك اسيد ميتوانند موجب كهير تماسي شوند.
گرفتن شرح حال در يافتن علت ايجاد پوست حساس بسيار اهميت دارد. فرد بايد از مصرف داروها يا كِرمهايي كه موجب قرمزي يا حساسيت پوست مي شوند، خودداري كند.
گاهي لازم است بيمار به تشخيص متخصص پوست، يك تست پوستي به نام "پچ تست" را انجام دهد كه معلوم شود آيا به ماده خاصي حساسيت دارد يا خير.
بيماران مبتلا به پوست حساس بايد از شويندههاي بسيار ملايم مانند پنها يا پاككنندههاي مخصوص پوست حساس براي تميز كردن پوست خود استفاده كرده و از مصرف صابونهاي معمولي و شامپوها براي شستشوي صورت پرهيز كنند.
هر كِِرمي كه مصرف آن موجب تحريك پوستي ميشود، ديگر نبايد مصرف شود. حتي اين بيماران در مصرف ضد آفتاب نيز بايد دقت كنند و بهترين ضد آفتابها براي آنها ضد آفتابهاي فيزيكال است كه عاري از فيلترهاي شيميايي مي باشند.
بيماران بايد از مرطوبكنندههاي بسيار ملايم كه مخصوص پوستهاي حساس است، استفاده كنند. يكي از بهترين چربكنندهها در اين افراد وازلين است.
مصرف كِرمهايي كه حاوي هيدروكسي اسيدها، مواد گياهي، ويتامين E و C، لانولين، پروپيلن گليكول و رتينوييدهاست در افراد با پوستهاي حساس بايد منع شود.
به طور كلي، مصرف كِرمهايي كه روي آنها نوشته شده: «مخصوص پوستهاي حساس» به احتمال زياد، حاوي اجزايي است كه اين افراد مي توانند با خيال راحتتر از آنها روي پوست صورتشان استفاده كنند.
دكتر بهروز باريك بين - متخصص پوست و مو
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
:: موضوعات مرتبط:
راز های زیبایی ,
,
:: بازدید از این مطلب : 479
|
امتیاز مطلب : 5
|
تعداد امتیازدهندگان : 1
|
مجموع امتیاز : 1